William Drake Westervelt ➟ MITOLOGIA HAWAJSKA. LEGENDY O DUCHACH I BOGACH

 

Mitologia hawajska. Legendy o duchach i bogach/ William Drake Westervelt, Wydawnictwo Replika 2025

Gdy duchy mieszkają w krajobrazie.

To książka, w której natura mówi pierwsza - i mówi głosem duchów. „Mitologia hawajska” Westervelta spływa jak deszcz nad dżunglą: są tu wodospady tęczy, rozgrzana ziemia Pele, ocean Kanaloa pełen gniewu i łaski, oraz rekiny ludojady, które nie są tylko bestiami, ale wysłannikami sił starszych niż człowiek. Duchy ’aumākua krążą blisko żywych, chronią, ostrzegają, czasem mszczą się za zerwane więzi. Każda opowieść wyrasta z krajobrazu - z lawy, z wiatru, z fal - jakby wyspy same opowiadały swoją pamięć. Granice między światami rozpływają się - bogowie schodzą między ludzi, ucztują z nimi, kochają, karzą i chronią. Kāne, Lono i Maui są obecni w codzienności, tak realni jak głód, strach czy nadzieja.

Te legendy nie próbują niczego wyjaśniać ani porządkować. One po prostu są - jak wyspa, jak przypływ, jak cień rzucany przez górę o zachodzie słońca. Człowiek nie stoi tu ponad światem, ale jest jednym z jego elementów, równie kruchym jak liść i równie zdolnym do gniewu jak ocean. Każde przekroczenie granicy ma konsekwencje, każde złamanie tabu zostawia ślad. To mitologia, w której nie ma bezpiecznej odległości: bogowie patrzą, duchy słuchają, a natura zawsze odpowiada.

I właśnie to najmocniej uderza we współczesnego czytelnika. Żyjemy w świecie, w którym natura została sprowadzona do tła - do widoku zza szyby pędzącego samochodu albo do liczb w raportach klimatycznych. Na Hawajach przyroda nie jest zasobem - jest istotą, która pamięta, reaguje i odpłaca. Duch nie jest metaforą, lecz relacją. Czytając te legendy, trudno nie pomyśleć, jak bardzo oddaliliśmy się od myślenia, w którym każda decyzja miała kosmiczny ciężar, a zerwanie więzi z ziemią było grzechem, nie postępem.

To książka, która nie tyle opowiada dawne historie, ile cicho pyta: co straciliśmy, gdy przestaliśmy wierzyć, że świat patrzy na nas tak samo uważnie, jak my patrzymy na niego.

Polecam

Dominik